صفحه رسمی مدارس سبز

بنیاد فرهنگی آموزشی امام صادق(ع)
                                                                                                                                                                     استان اصفهان

روز جهانی تنوع زیستی

اخبار محیط زیست جمعه، ۲ خرداد ۱۳۹۹


تنوع زیستی، تنوع حیات بر روی کره ی زمین.

زمین متشکل از میلیون ها جاندار مختلف از گونه های متنوع است و آنچه زیبایی و خارق العادگی زمین را ساخته، برهمکنش و ارتباط پیچیده و فوق العاده ی این گونه های مختلف است.
_______________
سرعت انقراض گونه های جاندار بر روی کره ی زمین به دلیل وجود انسان بین ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ برابر بیشتر شده و هر روز گونه های بیشتری از بین میرود. دلیل این سرعت انقراض آن است که ما به اشتباه راه پیشرفت و افزایش رفاه انسان را در نابود کردن کره ی زمین دیده ایم در حالی که راه حل در خود طبیعت است. شعار امسال روز تنوع زیستی نیز همین است:
our solutions are in nature
____________
به امید آنکه بتوانیم همه با هم زمینی را بسازیم که در آن همه ی ما در کنار هم و در کنار دیگر جانداران، در تعامل و تعادل ادامه ی حیات دهیم.

منبع: صفحه اینستاگرام موسسه پرنده‌نگری آوای بوم

چگونه به حفظ تنوع زیستی کمک کنیم ؟

اسکندر فیروز ، که به عنوان بنیانگذار سازمان شکاربانی و نظارت بر صید ، سازمان محیط زیست فعلی ، شناخته میشود ( یادش گرامی ؛ در آخرین روزهای سال 1398 درگذشت.) در کتابش ، حیات وحش ایران ، یکی از زیباترین توصیف ها از تنوع زیستی ایران را مینویسد؛ او که هیچگاه از کوچکترین فرصتی برای یاد آوری عشقش به ایران نمی گذشت ، دوری اش از این طبیعت زیبا را اینگونه توصیف میکند:

به واسطه دوری از طبیعت ایران ، طبیعتی که در سابق جزئی از زندگیم بود، سخت دچار غم غربت شده بودم. صدها صحنه کوچک و بزرگ دائم به ذهنم می آمد : صدای بال و منظره برخاستن هزاران مرغابی و غاز از نیزار و رستنیهای تالابی زیبا ؛ فضای الهام بخش جنگل بلوط مازندران، سکوت محض و آنگاه پیدایی مرالی تنومند بین تنه درختها که ابهت شاخ و هیکل آن حتی فضا را زیر نفوذ خود فرو میبرد، سوسمار اسکینک که به قدری سریع در ماسه های بیابان فرو میرود که گویی در آب غوطه ور شده است ؛ تابلو دل انگیز پرواز ماهی خورک بر فراز رودخانه که همچون گوهری متحرک از این سو به آن سو سر میکشد ...

حالا که فرصتی برای گرامیداشت این تنوع زیبا در جهان و ایران بدست آمده است (اول خرداد روز جهانی تنوع زیستی است) ؛ ما چه کاری میتوانیم برای بزرگداشت عملی این تنوع زیستی ( تنوع زیستی خیلی ساده تعداد گونه ها معنی شده است. اگرچه در برخی از منابع تنوع فرهنگی هم جزئی از تنوع زیستی بیان میشود ولی عمدتا زیست شناسان تعریف اول را قبول دارند.) انجام دهیم ؟

چند نکته مهم وجود دارد که همه ما میتوانیم در زندگی خود آن را لحاظ کنیم .

اول از همه توجه کنیم که تولید می تواند بر محیط زیست اثر منفی بگذارد. مثلا هنگامی که شما یک کاغذ سفید را مصرف میکنید ، باید در نظر داشته باشید این کاغذ احتمالا با بریدن جنگلهای بارانی (در کشورهایی مانند برزیل و اندونزی با تنوع زیستی بسیار بالا) بدست آمده است. بنابراین سبک زندگی خود را الکترونیکی کنید ، کاغذ کمتری مصرف کنید و سعی کنید تا جای امکان بازیافت انجام دهید. این تنها یک مثال است، مصرف مسئولانه راهی برای نجات تنوع زیستی ایران و دنیا است. یادتان باشد که جنگلهای آمازون برزیل ریه های زمین هستند. بنابراین مصرف محصولاتی که با نابودی جنگلهای استوایی بدست می آید میتواند تاثیر بزرگی بر گرمایش جهانی بگذارد. توجه کنید که ما نسبت به تمام تنوع زیستی دنیا مسئول هستیم. برای مثال بریدن جنگلهای آمازون برای چرای گاو یکی از راه های معمول تولید گوشت در برزیل است؛ بنابراین مصرف گوشت می تواند عامل غیر مستقیمی برای نابودی این جنگلها باشد. حتی در ایران قسمت مهمی از خوراک دام از برزیل تامین میشود که مزارع آن با بریدن جنگلهای آمازون بوجود آمده است. کاهش وعده های گوشتی یکی از راههای کمک به تنوع زیستی در جهان و ایران است. (مصرف بسیاری از کالاها به نابودی جنگلها دامن میزند ، روغن پالم ، سویا و گوشت گاو همه محصولات پاکتراشی جنگلهای استوایی هستند.)

دوم اینکه با طبیعت در تماس باشید ، شناختن طبیعت میتواند شما را برای حفظ آن تشویق کند. برای مثال پرنده نگری یکی از بهترین راهها برای آغاز شناخت طبیعت است. یک کتاب راهنمای صحرایی پرندگان ایران را تهیه کنید ، یک دفترچه همراه داشته باشید و حتی الامکان یک دوربین چشمی. خواهید دید که در حتی پارک های شهری (مثلا کوه صفه اصفهان) چه تنوع جالبی را خواهید یافت؛ از مناطق حفاظت شده اطراف شهر خودتان بازدید کنید و نسبت به حفاظت از آنها حساس باشید . گروههای زیست محیطی و پرنده نگری معمولا بازدید های دوره ای برای این چنین مناطقی دارند یا اینکه میتوانید خانوادگی یا انفرادی از چنین مناطقی بازدید کنید.

سوم اینکه در طرح های زیست محیطی شرکت کنید، در تمام کشورها طرح هایی با مشارکت مردم برای حفاظت از طبیعت انجام میشود. در هیچ نقطه ای از دنیا بودجه کافی برای حفاظت از تمام تنوع زیستی کشورها وجود ندارد و جمع آوری بودجه از مردم روندی معمولی است. در ایران طرح های موفقی مانند آموزش مردم محلی در جنگلهای تنکابن برای حفاظت از پلنگ؛ خروج دام غیر مجاز از زیستگاههای یوزپلنگ (طرح یوز تا ابد ) در شاهرود و آبرسانی به آبشخورهای منطقه حفاظت شده میاندشت خراسان شمالی ، طرحهای موفقی هستند که با بودجه مردمی در سالهای اخیر انجام شدند. معمولا از طرف گروههای شناخته شده فراخوانهایی صورت میگیرد و شما هم میتوانید با اعتماد کامل به این گروهها کمک کنید.

چهارم ؛ سعی کنید با خرید صنایع دستی مردم محلی را برای استفاده پایدار از تنوع زیستی تشویق کنید. مردم محلی برخی مناطق با تنوع زیستی بالاراهی به جز بهره برداری از طبیعت پیرامونشان برای گذران زندگی ندارند. در حال حاضر تشکلهایی وجود دارد که این محصولات را بفروش میرسانند . مثلا حصیر بافی های مردم محلی در زیستگاههای خرس سیاه در جنوب کشورمان یکی از این نمونه هاست. نمونه دیگر سوزن دوزی های بلوچی در سیستان و بلوچستان است که گروههای مختلف محلی در شبکه های اجتماعی آنها را برای فروش عرضه می نمایند. سوزن دوزی از زاغ بور (تنها پرنده آندمیک کشور، یعنی پرنده ای که فقط در ایران زیست میکند) و یوزپلنگ در بیارجمند شاهرود نمونه دیگری است . اگر به این مناطق سفر میکنید با خرید از صنایع دستی مردم محلی راهی تازه برای بهره برداری پایدار از طبیعت به آنها نشان میدهید. چنانچه امکان سفر به این مناطق را ندارید ، براحتی از طریق اینترنت میتوانید با خرید محصولات محلی و صنایع دستی که به صورت مسئولانه تولید شده اند به حفظ تنوع زیستی کمک کنید.

پنجم ؛ محلی فکر کنید. استفاده از محصولات محلی ضمن رونق اقتصاد مردم محلی ، با مصرف کمتر انرژی و سوخت به مبارزه با گرمایش جهانی کمک می کنید. شما اگر در اصفهان یک کیف دستی تولید اصفهان را استفاده کنید در مقایسه با یک کیف دستی ساخت چین سوخت بسیار کمتری برای رساندن آن به دست شما مصرف شده است و هوای کره زمین کمتر آلوده شده است. ضمن آنکه به مردم محلی کمک کرده اید تا به جای آسیب به تنوع زیستی برای معیشتشان راهی بیابند.

تنوع زیستی برای بسیاری از مردم جهان تنها داراییشان است ، اما در صورت استفاده غیر مسئولانه از آن امکان استفاده آیندگان از این تنوع زیستی را میگیرند؛ تنها در صورت استفاده بر مبنای توسعه پایدار میتوان روند استفاده از تنوع زیستی برای مردم را دائمی کرد. 


با تشکر از نویسنده این مطلب:
جناب آقای محمد بهشتی


ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
کد امنیتی

مشاهده دیدگاه های بیشتر